Productiecijfers van wijn in Nederland

Is Nederland een wijnland? Komt er hier echt wijn vandaan? Jazeker! Al sinds de jaren zeventig worden er in Nederland weer druiven verbouwd om wijn van te maken. Inmiddels zijn er in elke provincie wijnboeren. Maar wat zijn de productiecijfers? En hoeveel hectaren wijngaarden zijn er?

Areaal Nederlandse wijngaarden

Er zijn ongeveer 165 commerciële wijngaarden in Nederland. Bij elkaar opgeteld hebben die meer dan 275 hectare wijnstokken aangeplant. Ter vergelijking: in Duitsland is dat in totaal zo’n 100.000 hectare en alleen al in de Bordeaux vind je 120.000 hectare wijngaarden. Nederland is dus geen groot, maar wel een groeiend wijnland.

Gemiddeld heeft een wijnboer bijna 2 hectare aan wijnstokken aangeplant staan. De grootste wijnbedrijven van ons land hebben tot wel vijftien keer zoveel hectare. Die wijnbedrijven zijn trouwens door het hele land te vinden. De meeste wijnboeren zitten in Gelderland, de meeste hectare wijngaarden vind je in Limburg. Ook in alle andere provincies (Noord-Brabant, Overijssel, Noord-Holland, Zeeland, Friesland, Groningen, Drenthe, Zuid-Holland, Utrecht en Flevoland) vind je wijngaarden.

De grootste groei van het aantal wijnboeren was tussen 2000 en 2010, zoals je kunt lezen op de pagina over wijnland Nederland. Sindsdien komen er nog jaarlijks nieuwe bedrijven bij. Maar doordat de grond in Nederland schaars is en het starten van een wijngaard een flinke investering is, blijft het lastig om de productie op te schalen.

Areaal Nederlandse wijngaarden
Areaal wijngaarden Nederland
Prijs Nederlandse wijn

De prijs van Nederlandse wijn

De wijnbouw in Nederland is vergeleken met andere landen bewerkelijker. Dat heeft onder andere te maken met de focus op de kwaliteit (het aantal trossen per plant en per vierkante meter). De kosten per hectoliter liggen daarom hoger. Bovendien kan de opbrengst van jaar tot jaar verschillen, afhankelijk van het weer tijdens de groei. Zo kan het voorkomen dat een wijnboer twintig procent minder oogst heeft.

De percelen zijn ook relatief klein en de arbeidskosten liggen hoog. Een klein rekenvoorbeeld: een hectare wijngaard kost ongeveer 500 tot 600 uur aan arbeid. De opbrengst is 3.500 tot 4.500 liter wijn per hectare. Dat betekent dat de flesprijs al snel uitkomt op tien à vijftien euro. Veel wijnboeren combineren hun werk daarom met wijntoerisme of andere bronnen van inkomsten, zoals een zorgboerderij.

Hun wijnen verkopen ze meestal in een eigen (land)winkel of direct aan horeca of winkels in de buurt. In de laatste jaren zijn er ook enkele wijnhandelaren bij gekomen die online of een fysieke winkel Nederlandse wijnen verkopen.

Prijs Nederlandse wijn

Productiecijfers Nederlandse wijn

Gemiddeld genomen over de afgelopen vijf jaar produceert Nederland jaarlijks zo’n 7.672 hectoliter wijn. Dat is omgerekend ruim 1 miljoen flessen. Daarbij is het ene oogstjaar beter dan het andere, afhankelijk van de weersomstandigheden van dat jaar.

Zo zorgde de warme zomer van 2018 ervoor dat de druiven goed rijp waren tijdens de oogst en veel suikers hadden. Daardoor lag de opbrengst maar liefst 21,2% hoger dan het gemiddelde. In 2020 zorgden nachtvorst in het voorjaar en veel regen in het najaar voor problemen in de wijngaarden. Dat betekende juist een kleinere oogst en lagere productie. Vanwege het koudere en natte weer in 2021 is ook die oogst lager uitgevallen dan gehoopt. Daarover lees je hier meer.

Productiecijfers Nederlandse wijn 2021

Klik op de foto om hem te vergroten.

De verschillende categorieën wijn

Ongeveer twee derde van de totale productie van Nederlandse wijnen bestaat uit witte wijn. De rest is rode wijn of rosé. Ieder jaar komen daar bovendien meer mousserende wijnen en parelwijnen bij. Het belangrijkste verschil tussen die laatste twee is dat er bij mousserende wijnen meer druk op de fles zit en ze meestal volgens de traditionele methode (bekend uit de Champagne) worden geproduceerd. Deze wijnen hebben altijd een champagnekurk met muselet. Parelwijnen daarentegen kunnen een gewone kurk of kroonkurk hebben, omdat ze minder druk in de fles hebben.

Een trend die we trouwens steeds meer zien in het buitenland en ook vaker in Nederland is oranjewijn en natuurwijn. Oranjewijn is gemaakt van witte of grijze druivenrassen die met schil en al worden vergist, zoals bij rode wijn. Die schillen geven de oranje kleur aan de wijn. Bij natuurwijn grijpt de wijnboer weinig tot niet in en laat hij de natuur zijn gang gaan. Meestal zijn dit troebele en ongefilterde wijnen.

Nederlandse wijnproductie 2021

Klik op de foto om hem te vergroten.

Nederlandse wijnproductie 2020

Klik op de foto om hem te vergroten.