Kwaliteit: BOB en BGA-classificatie

De kwaliteit van Nederlandse wijn is flink gegroeid sinds de terugkomst van wijngaarden in ons land. Door professioneel advies uit eigen land en buurlanden, goede opleiding, steeds meer ervaring en moderne teelt- en vinificatietechnieken lukt het Nederlandse wijnboeren om de kwaliteit van hun wijn te blijven verbeteren.

Logo BGA (Beschermde Geografische Aanduiding)

Beschermde Geografische Aanduiding (BGA)

De kwaliteit van Nederlandse wijnen is ook vastgelegd in classificaties, zoals de BGA: Beschermde Geografische Aanduiding. In Nederland heeft elke provincie zo’n eigen aanduiding. Daarmee mag een wijnboer uit Drenthe bijvoorbeeld ‘Landwijn uit Drenthe’ of ‘Beschermde Geografische Aanduiding Drenthe’ op zijn etiket zetten. Hetzelfde geldt voor de andere provincies.

Een wijnboer mag deze oorsprongsbenaming, het ras en het oogstjaar op het etiket zetten als de wijn aan de volgende BGA-voorwaarden voldoet.

  • Ten minste 85% van de druiven voor de wijn komt uit de provincie.
  • Ten minste één van de volgende stappen moet in de betreffende provincie plaatsvinden: de productie, de verwerking of de bereiding van de wijn.

Elke provincie heeft een eigen productdossier waarin de regels staan voor bijvoorbeeld de maximale opbrengst per hectare voor witte en de blauwe druiven en de druivenrassen die de wijnboer mag gebruiken. Benieuwd welke regels er per provincie gelden? Kijk op deze website van Rijksdienst voor Ondernemend Nederland.

Logo BOB (Beschermde Oorsprongsbenaming)

Beschermde Oorsprongbenaming (BOB)

De bekendste kwaliteitsclassificatie voor Nederlandse wijnen is de BOB, dat verwijst naar Beschermde Oorsprongsgebieden. De regels hiervoor zijn een stuk strenger dan voor een BGA.

  • Alle druiven (100%) komen uit het afgebakende oorsprongsgebied van de BOB.
  • De wijn moet in het oorsprongsgebied gemaakt zijn.
  • Iedere wijn moet voldoen aan de voorwaarden uit het productdossier, zo worden ze altijd ‘organoleptisch’ gekeurd: objectief beoordeeld op geur en smaak.

De invloed van geografische kenmerken op de smaak, kwaliteit en kenmerken van de wijn moeten bij een BOB dus nóg groter zijn. Denk hierbij aan een specifieke ligging of grondsoorten die kenmerkend zijn voor het gebied. Zo staat BOB Mergelland bekend om de ondergrond van mergel en is er in BOB Achterhoek-Winterswijk een bodem van leem en kalk. Voor de BOB-classificatie is een uitgebreid productdossier nodig met informatie zoals rassen, klimaat, bodem, teelt, vinificatie en wijnanalyses. Op de website van Rijksdienst voor Ondernemend Nederland zijn de productdossiers van alle BOB’s te vinden.

    Logo BOB (Beschermde Oorsprongsbenaming)

    De BOB’s van Nederland

    Een BOB kan ten allen tijde worden aangevraagd. Dit is een langlopend proces waarbij een dossier op landelijk en Europees niveau wordt goedgekeurd. In Nederland zijn er op dit moment zes regio’s met een Beschermde Oorsprongsbenaming.
     

    • Ambt Delden (Overijssel)
    • Achterhoek-Winterswijk (Gelderland)
    • Maasvallei Limburg (de enige grensoverschrijdende BOB die zowel in Nederlands als Belgisch Limburg ligt)
    • Mergelland (Limburg)
    • Oolde (Gelderland)
    • Vijlen (Limburg)

    AMBT DELDEN

    De BOB Ambt Delden bestaat sinds november 2019 en heeft als voorwaarde dat de wijnboer zich aan de voorgeschreven druivenrassen, groeimethodes, oogstbeheer en vinificatietechnieken moet houden. De bodems van klei, leem, mineralen en kalkrijk zand zijn typerend voor het gebied.

    Druivenrassen die zijn toegestaan zijn johanniter, pinotin, regent, solaris en souvignier gris.

    ACHTERHOEK-WINTERSWIJK

    De BOB Achterhoek Winterswijk bestaat sinds juli 2020 en beslaat de gemeente Winterswijk. Het gebied is onderscheidend door de bodemsoort: een combinatie van leem en kalk. Ook het microklimaat speelt een rol.

    Toegestane druivenrassen zijn Johanniter, Solaris, Souvignier Gris, Merzling, Chardonnay, Cabertin, Acolon, Monarch, Cabaret Noir, Regent, Pinotin en Cabernet Cortis.

    MAASVALLEI LIMBURG

    De BOB Maasvallei Limburg is de enige BOB die grensoverschrijdend is. Het gaat namelijk om het gebied dat aan de oevers van de Maas in Limburg ligt, die hier precies op de grens tussen Nederland en België stroomt. De BOB is de oudste van Nederland en bestaat sinds januari 2018. Door de bodem en het klimaat in dit gebied hebben de druiven een perfecte balans tussen rijpheid van suikers, zuurgraad en aroma. 

    Druivenrassen die zijn toegestaan zijn: acolon, auxerrois, chardonnay, dornfelder, gewürztraminer, pinot blanc, pinot gris, pinot noir, riesling en siegerebe. In Nederland valt er één wijngaard binnen deze BOB. In België zijn dat er vier.

    MERGELLAND

    De BOB Mergelland beslaat een groot gebied, dat van Maastricht tot Vaals loopt. De ondergrond van löss op kalksteen (ook bekend als mergel) is kenmerkend voor het gebied. Ook de afzettingen van de Maas en de heuvels die de wijngaarden beschermen tegen vorst zijn typerend. De BOB bestaat sinds maart 2018 en belooft wijnen met een typische combinatie van fruitigheid, mineraliteit en frisse elegantie. 

    Toegestane druivenrassen zijn: auxerrois, chardonnay, dornfelder, gewürztraminer, pinot blanc, pinot gris, pinot noir, riesling en rivaner. Er zijn meer dan tien wijnhuizen bij de BOB aangesloten.

    OOLDE

    De BOB Oolde bestaat sinds november 2018 en geldt voor het gebied rondom buurtschap Oolde. De bodem heeft daarin een kenmerkend leemgehalte met ‘uitstekende huishouding van vocht en voedingsstoffen’. Ook zijn er percelen bestaande uit beekeerdgronden. Deze grondsoort bestaat uit fijn, leemachtig zand met kleideeltjes en een mineraalachtige eerdlaag. 

    Druivenrassen die zijn toegestaan zijn cabernet blanc, cabertin, regent, pinotin en solaris.

    VIJLEN

    De BOB Vijlen is de hoogstgelegen BOB van Nederland: het dorp ligt op ongeveer 200 meter hoogte boven NAP. Hierdoor is er een eigen microklimaat waardoor de suikergehaltes hoger zijn, de zuren lager en de druiven beter rijpen. Het resultaat: wijnen die vol en expressief van smaak zijn. De bodem bestaat bovendien uit löss met in de bovenlaag stenen en een onderlaag met vuursteen en kalksteen.

    Deze BOB bestaat sinds november 2018. Toegestane druivenrassen zijn baron, cabernet blanc, cabernet cortis, monarch, pinot gris, pinot noir en pinotin.